Wyhodować zwycięzcę...
...znaczenie żywienia w hodowli źrebiąt okiem zachodnich specjalistów.
Tekst: Monique Wenmeekers dla EquiFirst ® Horse Feed
Tłumaczenie i opracowanie tekstu: Barbara Derkacz dla Hurtowni Pasz i Witamin “Obiegły”
Obrazy: © EquiFirst ® Horse Feed
Zaczęła się jesień. Dla wielu właścicieli koni minione lato było bardzo udane. Jednakże większość z nich myślami jest już w następnym letnim sezonie. Klacze przystosowały się zewnętrznie i wewnętrzny do następnej wiosny. Za parę miesięcy na świat przyjdzie nowe życie...
Większość źrebiąt tegorocznych już opuściła rodzinne stajnie i znalazła nowych właścicieli. Możliwe też, że zostawiłeś źrebięta w stajni myśląc, że wyrośnie z nich mistrz olimpijski!
Prawdziwe wyzwanie dla właściciela właśnie się zaczęło.
Dobry początek to połowa sukcesu!
Hodowla pochłania dużo czasu i pieniędzy (selekcja hodowlana, opłaty, zabiegi weterynaryjne, karmienie,…). Osteochondroza albo OCD jest prawdopodobnie najczęstszym problemem. OCD jest procesem chorobotwórczym, którego istotą jest zaburzenie prawidłowego rozwoju chrząstek. Prawidłowe żywienie klaczy i źrebięcia mogą znacznie zmniejszyć szansę wystąpienia OCD. W tej publikacji omawiamy minimalne środki ostrożności, jakie może podjąć właściciel klaczy źrebnej oraz już narodzonego źrebięcia, by chronić je najlepiej jak to możliwe.
Żywienie źrebnej klaczy
Podczas zapładniania, klacz musi być w dobrej kondycji. Aż do ósmego miesiąca, codzienne żywianie klaczy źrebnej może stanowić głównie pasza objętościowa, jak trawy, siano i sianokiszonki dobrej jakości. Poza utrzymaniem dobrostanu, praktycznie żadna dodatkowa energia nie jest konieczna dla wzrostu nienarodzonego źrebięcia.
W ostatnich trzech - czterech miesiącach ciąży i podczas laktacji szybko rosną wymagania energetyczne (węglowodany, kwasy tłuszczowe),oraz zapotrzebowanie na białka, minerały, mikroelementy i witaminy konieczne dla wzrostu źrebięcia i optymalnej produkcji mleka. W ósmym miesiącu o 14% zwiększa się zapotrzebowanie na białko, którego będzie budulcem dla nowo narodzonego źrebięcia (w przybliżeniu 170 g białka na 1 kg masy ciała), w jedenastym miesiącu ten przyrost wynosi 31%. Ponadto klacz ma coraz mniej i mniej miejsca na pożywienie, co jest związane ze wzrostem źrebięcia w jej łonie. Przez ostatnie 3 miesiące ciąży waga źrebięcia rośnie o 12 kg miesięcznie (z 20 do 56 kg!) Konieczne jest więc w tym okresie stosowanie bardziej skoncentrowanej dawki żywieniowej. Rosnące źrebię potrzebuje aminokwasów (lizyna, metionina, cysteina) dla budowania tkanek, witamin (witamina A i D) i minerałów (wapń, fosfor, magnez). Bardzo ważnym pierwiastkiem jest miedź (Cu). Źrebięta mające w organizmie rezerwy miedzi są w stanie same z siebie w bardzo dużym stopniu lub nawet całkowicie zniwelować szansę powstania uszkodzeń chrząstek (OCD). Niestety, ilość miedzi podawana w paszy jest ograniczona odgórnie poprzez legislacje dotyczące żywienia zwierząt. Przez ostatnie trzy - cztery miesiące poprzedzające laktacje jest zalecane, by dostarczyć codziennie 30-35 mg miedzi na każde 100 kg masy ciała klaczy. Przeciętny koncentrat zawiera ± 10 ppm Cu. Wszystkie produkty z linii EquiFirst Breeding zawierają standardowo minimum 30 ppm Cu. W ten sposób, stosując je, można dostatecznie skoncentrować poziom miedzi podczas ostatnich miesięcy ciąży.
W przypadku wapnia i fosforu ważna jest nie tylko dawka obu pierwiastków, ale też stosunek między nimi. 99% wapnia i osiemdziesiąt procent fosforu w ciele mieści się w szkielecie. Dlatego EquiFirst opracował specjalną linię w paszach hodowlanych, by stosunek wapnia do fosforu mieścił się w widełkach: nie mniej niż 1.5 Ca : 1 P i nie więcej niż 2.5 Ca : 1 P. Witamina A wpływa na system immunologiczny źrebięcia. Brak witaminy A spowalnia rozwój kośćca. Witamina E pełni funkcję ochronna dla komórek. Funkcja witaminy D polega na utrzymaniu poziomu wapnia w krwi. Ponadto ona jest konieczna dla dobrego przyswajania fosforu i ważna dla silnych kości, zębów i dla dobrego zdrowia i ogólnej witalności. Pełni tez funkcję ochronna dla mięśni i wspomaga funkcję serca.
Żywienie klaczy karmiącej i źrebięcia
Waga źrebięcia w momencie narodzin to około 10% jego oczekiwanej masy, jaką osiągnie w wieku dorosłym. W początkowym okresie przyrost masy to około 1-2 kg na dzień. Klacz ze źrebięciem potrzebuje prawie dwukrotnie więcej białka, niż potrzebowała będąc bez źrebięcia. Mleko klaczy jest najważniejszym źródłem pokarmu dla źrebięcia aż do trzeciego miesiąca życia. Wysoka wartość ma pożywienie wzbogacone o nienasycone kwasy tłuszczowe omega -3 (których największa zawartość ma suplement Linamix ®), a pasza wzbogacona o te kwasy daje bogatsze w nie mleko. Kwasy tłuszczowe omega -3 pobudzają mleczność klaczy i zwiększają odporność źrebięcia.
Żywienie źrebięcia
Koncentrat paszowy źrebię otrzymuje po trzech - czterech tygodniach, gdy tylko zaczyna faktycznie jeść. Począwszy od 5 - 6 tygodni mleko klaczy nie zawiera dostarczającej ilości substancji pokarmowych. Obok mleka i koncentratu źrebię może zjeść w przybliżeniu 12 kg trawy na dzień. Ilość koncentratu dla źrebięcia zmienia się, od w przybliżeniu 0,5 kg na miesięczne źrebię, aż 2,5 kg podawanego źrebięciu pięciomiesięcznemu. Dla źrebiąt jest ważne, by mieć ustabilizowany i stopniowy wzrost. Konieczny dla ich rozwoju jest zapas energii zgromadzonej w węglowodanach. Kwasy tłuszczowe odgrywają tłuszczową role w metabolizmie. Są niezbędne w obszarach wzrostu kości. Dla odpowiedniego przyrostu konieczny jest wspomniany wcześniej wapń, fosfor i ich skoncentrowanie. Magnez, mangan, selen, jod i witaminy E i D są ważne dla metabolizmu kości. Selen jest ważny dla hormonów wzrostu. W porównaniu z dorosłym zwierzęciem, nie tylko ilość składników paszy jest ważna u młodych zwierząt, ale jakość, która odgrywa kluczową rolę. Źrebięta potrzebują stosunkowo więcej białek niż dorosły koń.
Żywienie odsadków
W naturze źrebię pije mleko matki do wieku jednego roku, później musi zrobić miejsce dla nowego źrebięcia. Odsadzenie odbywa się więc bardziej stopniowo, niż jest to obecnie praktykowane. Pasaż żołądkowo-jelitowy źrebięcia czteromiesięcznego jest na tyle samodzielny, że może ono zostać odsadzone od matki. W praktyce najczęściej stosuje się odsadzanie źrebiąt w wieku 4 - 6 miesięcy. Oczywiście muszą one wówczas dostać łatwo przyswajalną paszę, żeby zapobiec biegunkom. Karmiąc źrebię paszą, której jednym z komponentów jest sproszkowane mleko (Breeding Foal) podczas pierwszych dwóch miesięcy po odsadzeniu, dajemy mu czas na dostosowanie pasażu jelitowego do zmiany z mleka matki na pasze treściwe. Źrebięta otrzymujące za mało skoncentrowanych pasz we wczesnym wieku mają problemy z przystosowaniem się do tego żywienia w przyszłości.
OCD zaczyna się rozwijać często w tym właśnie okresie dynamicznego wzrostu, po odsadzeniu od matki.. Karmienie ma zatem ogromny wpływ. Z tego powodu należy pamiętać o zbilansowanych, odpowiednio dobranych dawkach. Udział paszy treściwej rośnie wraz z wiekiem. Koło ósmego miesiąca szybkość wzrostu zwalnia, z czym wiąże się spadek zapotrzebowania na energię i białko. Źrebię staje się stopniowo młodym koniem i może zmienić paszę na tą przewidzianą dla roczniaków (Breeding Junior).
Obok tych teoretycznych wskazówek, nie wypada nie doceniać instrumentu jakim jest "oko znawcy" - hodowcy. Nasz końcowy wniosek można więc ująć w prostych słowach:
Bycie mistrzem jest rezultatem współdziałania trzech czynników:
Genetyka x trening x ŻYWIENIE!
Produkt 1 Od 1 W kategorii Porady hodowlane
